Valentina Lorenzo (Kanaria uharteak, 1997) barruko mediku egoiliarra da Zumarragako ospitalean. Euskara ikastea erabaki zuen eta bere pazienteei euskaraz egiten die.
Lorenzo La Palma uharteko Tijarafe herrikoa da. Familiako medikuntza ikasi du eta bere herrian lan egin nahi du.
Nolakoa da zure jaioterria?
Oso txikia da. 2.000 biztanle ditu. Nahiko polita da. Banana asko daude. Nekazari herria da. Nire senitartekoek ere banana laborantzan lan egiten dute.
Nolatan erabaki zenuen medikuntza ikastea?
Betidanik nahi nuen medikuntza ikasi. Pertsonekin hitz egitea gustatzen zait eta medikua izatea pertsonak ezagutzeko eta beraiei laguntzeko aukera polita da. Gainera, nire ama erizaina izan zen. Nire birraitona, berriz, belagilea izan zen. Belagileak garai bateko medikuak ziren eta bere eraginez egin naizela mediku pentsatzea gustatzen zait.
Non egin zenituen ikasketak?
Tenerifen, La Lagunako unibertsitatean. Familiako medikuntza aukeratu nuen. Baserritarra naiz eta niretzat oso garrantzitsua da herriko medikua izatea, herria ezagutzea… Jendeak ez daki oso ondo gure lana zein den. Paracetamola ematera mugatzen garela uste dute. Beste espezialitate batzuek ospe hobea dute, baina familiako medikua oso garrantzitsua da. Galbahe handia egiten dugu. Familiako medikua izateko, mediku ona izan behar zara. Medikuntzaz asko ez badakizu, ezin duzu galbahe lana egin. Iragazki lan hori ondo egiten badugu, osasun sistema publikoak diru asko aurrezten du. Oso harro nago familiako medikua izateaz. Gainera, baserritarra naiz eta oso ondo dakit zer den periferiakoa izatea eta zein garrantzitsua den herrian mediku ona izatea. Familiako medikuak garrantzi handia du jendearen bizi kalitatean. Prebentzio lana guk egiten dugu.
Nolatan etorri zinen Euskal Herrira?
Euria ikusi nahi nuelako aukeratu nuela Euskal Herria esaten du nire aitak. Ez nuen Euskal Herria ezagutzen eta ezagutzeko gogoa nuen. Izan ere, hemengo osasun sistema oso ezaguna da. Gainera, Kanariek eta Euskal Herriak harreman berezia dute. Lotura dute. Antzekotasunak dituzte. Bai Kanariek eta bai Euskal Herriak baserri mundutik abiatuta eraiki dute beraien identitatea. Kanarietan, kolonizazioa dela eta, zaila zaigu gure nortasunari eustea. Identitatearen eraikitze horretan, Euskal Herria eredugarria da guretzat.
Noiz heldu zinen Euskal Herrira?
2023an. Ospitale txiki batean lan egin nahi nuen. Nire ustez familiako medikuntza egiteko aukera onena da. Gipuzkoak nortasun interesgarria du eta Zumarragako eta Mendaroko ospitaleei buruzko informazioa bildu nuen. Bi ospitaleetako barruko mediku egoiliarrekin hitz egin nuen eta Zumarragara etortzea erabaki nuen.
Euskara ikastea erabaki duzu.
Barruko mediku egoiliar azterketa egiteko ez da beharrezkoa euskara jakitea, baina euskara hemengo hizkuntza da eta hemen bizitzeko eta hemengo jendea hobeto ezagutzeko oso garrantzitsua da bertakoen ama hizkuntza hitz egitea. Pazienteekin euskaraz hitz egiten saiatzen naiz. Harremana hobea da beraien ama hizkuntzan hitz egiten badiezu.
Zer moduz euskaltegian?
Ondo. Irakasleak oso onak dira. Egunero joan beharra gogorra da, baina prozesua oso polita da. Ingurukoek prozesuan parte hartu dute, lagundu egin didate, dendetan ere euskaraz hitz egiten dute nirekin… Herri guztiak parte hartu duen sentsazioa dut. Oso eskertuta nago. Euskara jakingo ez banu, nire bizitza oso ezberdina izango litzateke. Euskara ikasteko prozesuan harreman asko egin ditut.
Zer diote pazienteek?
Euskaraz hitz egitea eskertzen dute. Paziente batek negar egin zuen, beste batzuek besarkatu egin naute…
Zer egingo duzu barruko mediku egoiliar azterketa egiten duzunean?
Bi urte falta zaizkit. Kanarietara itzultzeko asmoa dut. Ikasitakoa nire herriari eskaini nahi diot. Gure osasun sistema ez da hemengoa bezain ona eta lagundu egin nahi dut.
Euria ikusi zenuelako etorri zinela dio zure aitak. Zergatik?
La Palman hemen baino euri gutxiago egiten du. Nekazariak garenez, guretzat euria oso garrantzitsua da. Hona etorri nintzenean, horrenbeste egunetan euria ikusteak lasaitasuna eman zidan: lasai egon naiteke, barazkiek eta frutak ura dute. Aitak euriagatik galdetzen dit deitzen diodan guztietan.
