Heroinak eta HIESak Zumarragan eta Urretxun eragindako 115 heriotzak eta suntsitutako milaka bizitzak gogorarazten dituen dokumentala aurkeztu dute
Martxoaren 12an estreinatuko da, Zelai Arizti aretoan
Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura departamentuak eta Zumarragako Udalak Hutsune handi bat dokumentala aurkeztu dute gaur. Lan horrek heroinak eta HIESak Zumarragan eta Urretxun eragindako 115 heriotzak eta suntsitutako milaka bizitzak gogorarazten ditu. Ideia Anne Zufiaurrena izan zen eta berak jarri du ahotsa. Zuzendari lanak, berriz, Alex Areizagak egin ditu.
Ikus-entzunezko lan horrek Gipuzkoako historia berriko kapitulu latzenetako batean jartzen du arreta: heroinaren eta HIESaren eragina 1980ko eta 1990eko hamarkadetan. Epidemia soziosanitario horrek 115 gazte hil zituen Zumarragan eta Urretxun, eta 16 eta 30 urte bitarteko ehunka gazteren bizitza suntsitu zuen. Dokumentala datorren martxoaren 12an estreinatuko da, 18:30ean, Zumarragako Zelai Arizti aretoan. Ekitaldian hausnarketa, aintzatespena eta memoria kolektiboa uztartuko dira.
Dokumentalak Zufiaurrek 2018an Deustuko Unibertsitatean aurkeztu zuen gradu amaierako lana du oinarri: Heroina eta HIESa Zumarragan eta Urretxun 80-90 urteetan. Lan akademiko hark ohorezko matrikula lortu zuen eta dokumental formatuan ikerketa zabalago bat egiteko abiapuntua izan zen.
Horretarako, Zufiaur Gattiken ekoizpen etxearekin jarri zen harremanetan eta urte horretan bertan proiektuak 8.500 euroko laguntza jaso zuen Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura departamentutik, hurbileko kultura sorkuntza sustatzeko Tokiko lerroaren bidez.
Goizane Alvarez Kultura diputatuak erakunde publikoek horrelako laguntza lerroak izatea garrantzitsua dela esan du. “Sortzaileei ideia bat kultura proiektu sendo bihurtzeko aukera ematen diete. Dokumental honek erakusten du laguntza publikoak ez direla berez helburu bat, baizik eta tresna bat, gure memoria kolektiboa berreraikitzeko, gure iragana ulertzeko eta gure gizartean oraindik ere agerian dauden zauriei aurre egiteko”.
Mikel Serrano alkateak lan horrekin “zor historiko bat” kitatu dutela esan du. “Mina aitortu eta bere kabuz orbaindu zuen eta 40 urte geroago tabua izaten jarraitzen duen zauri bati ahotsa eman nahi dio”.
Hutsune handi bat dokumentalak bi herrietako bizilagunen testigantzak jasotzen ditu, bai eta urte haietan gaixoei eta familiei laguntza eman zieten mediku, profesional eta adituenak ere. Kontakizun horien bidez, lanak arazoa humanizatu nahi du eta belaunaldi oso batean izan zuen inpaktua dimentsionatu.
Lanak memoria ariketa kolektibo bat eta leiho bat izan nahi du, hamarkadetan isilik egon den mina askatzeko. Izan ere, sustatzaileek azpimarratu dutenez, heroina eta HIESa ez ziren soilik arazo indibidual edo intimo bat izan, gizarte osoari eragin zion fenomeno kolektibo bat baizik.
Martxoaren 12ko aurkezpena mahai-inguru batekin hasiko da. Bertan izango dira, Zufiaur, Areizaga, Alvarez, Arantxa Gonzalez udal ordezkaria, eta Amaia Izaola EHUko Soziologiako doktorea. Topaketak aukera emango du lana testuinguruan kokatzeko eta fenomenoaren dimentsio sozialari buruz hausnarketa egiteko.
Mahai-ingurua bukatzen denean, Zumarragako Udalak omenaldi publikoa egingo die Jose Ignacio Munillari, Faustino Villanueva PPko zinegotzi ohi eta Zumarragako Gizakia Helburu proiektuaren sustatzaileari eta Eva Romero udaleko gizarte langileari, duela hiru hamarkada kaltetuei eta haien familiei laguntzeko egindako lana aitortzeko.
Ondoren, dokumentala emango da eta amaitzen denean bertaratuek elkarrekin hitz egiteko tarte bat izango dute mokadutxo bat hartzen duten bitartean.
Sarrerak Zelai Arizti aretoan erosi ahal izango dira, 3 euroan, bihartik (ostirala) aurrera. Alkateak jakinarazi duenez, udalak bildutako kopurua halako bi jarriko du, eta droga kontsumoaren inguruan kontzientziazio lanetan eta HIESaren biktimei laguntzen diharduten elkartei emango die.
