Jendea Irimora bidean pasatzen ikusterakoan, Zetak-ek aurikularretan abesten zidan: «Zeinen ederra izango den, eguzki izpi bat zure itzala belarretan marrazten …». Kantuak Izazpiko belar motzeraino eraman ninduen eta Irimo, Oleta eta Trekutz gogoratu nituen: mendian paseatzea nire bizitzaren parte zen arratsalde haietan.
Zuhaitzen artean ibiltzea, aldapak igotzea eta soinuak, usainak, eguzkia edo euria sentitzea bizitzaren pisua arintzeko modu bat zen. Mendia ez zen soilik leku bat, baita arnasa hartzeko eta oreka berreskuratzeko modu bat ere.
Baina garai hura orain iraganari dagokio. Eta badakit ez naizela gertatzen zaion pertsona bakarra. Gaixotasun bat, ezintasun bat, adina edo mugitzeko zailtasun bat dela eta, badira gure mendiei begira jarraitzen dugunak, gozatzeko gogoz, nahiz eta gure kabuz ezin ibili. Ikusmen-urritasuna duten pertsonak ere badaude, haietara iristeko oztopoak aurkitzen dituztenak. Zailtasunak desberdinak dira, baina naturaz gozatzeko gogoa berbera izan daiteke.
Mendirako gogoa ez da desagertzen gorputzak laguntzen ez digunean. Aire librea eta urtaroekin batera aldatzen diren paisaiak behar ditugu. Mendizaleak izaten jarraitzen dugu, nahiz eta gure hankek ez garamatzaten hain urrun.
Gasteizko Montes Solidarios elkarteari buruzko informazio bila nenbilela, Lasarteko Upsala Senderismo Kirol Klubaren lana ezagutu nuen. Ibilbideak egin ahal izateko laguntza teknikoen artean itsuentzako norabide-barra dago, punta bakoitzean bi boluntario dituena, eta Joëlette aulkia, mugikortasun urriko pertsonentzat egokitua, hainbat boluntariok maneiatua. Upsala proiektua honela aurkezten da: “Upsalan bidezidorretan baino zerbait gehiago ibiltzen gara. Inklusioan, osasunean, naturan eta pertsonengan ibiltzen gara”. Horrelako ekimenei esker, pertsona askok naturaz goza dezakete, lehenengoz edo berriro.
Ideia ederra da eta aukerak ditu. Kontua ez da mendia bakoitzari egokitzea eskatzea, ezta irteera bat betebehar bihurtzea ere, baizik eta hautabideak bilatzea adinak, gaixotasunak edo ezintasunak hainbeste gozatu dugun zerbait betiko uka ez diezaguten.
Esperientzia horren berri izan nuenean, antzeko ekimen batek Urola Garaian eta Goierrin lekurik izango ote zuen galdetu nion neure buruari. Gure eskualdeetan mendiak, elkarteak eta esperientzia duten pertsonak daude.
Irteera pilotu batekin has daiteke: lur orotako aulki bat (joëlette), boluntarioen talde txiki bat eta ibilbide egoki bat. Beharrezko aholkularitzarekin, nahikoa izango litzateke zer den posible eta proiektuari nola eman jarraipena egiaztatzeko. Ez dago erronka handirik planteatu beharrik: batzuetan nahikoa izaten da bide egokia aurkitzea eta bide hori elkarrekin egiteko prest dauden pertsonak aurkitzea.
Ez dakit eskualdeko mendi elkarteren batek pentsatu ote duen. Horregatik, ideia mahai gainean jarri nahi nuke. Agian, gure mendiak ezagutzen dituztenek, irteerak antolatzen dituztenek edo lagundu nahi dutenek bat egin dezakete hori egia bihurtzeko.
Txangorik egin gabe denbora daramagunoi ilusio handia egingo liguke etxetik hain gertu dauden Irimo, Beloki edo Usurbera hurbiltzeak. Eta, batek daki, agian Txindoki edo Aizkorri ere bai.
Paisaia batzuk faltan botatzen ditugu; ez bakarrik edertasunagatik, baizik eta esan nahi zuten guztiagatik. Berriro begiratzea, airea aurpegian sentitzea eta une hori partekatzea txango bat baino gehiago litzateke: gure bizitzaren zati bat berreskuratzea litzateke.
Mikel Laboak, euskal Leonard Cohenek, beti hunkitzen nauen abesti batean esaten zuen: «Maite ditut maite gure bazterrak, lanbroak izkutatzen dizkidanean».
Nik ere gure bazterrak maitatzen jarraitu nahi dut, nahiz eta orain laguntza behar izan haietara hurbiltzeko.
Horregatik botatzen dut proposamen hau: pentsa dezagun nola egin gure mendiak irisgarriagoak eta abegikorragoak izan daitezen. Mendia ez litzatekeelako laguntzarik gabe zeharkatu dezaketenena bakarrik izan behar.
