Antxiñe Mendizabal idazle zumarragarraren Katona liburua gaztelerara itzuli dute. Itzulpen lana Maria Ramosek egin du eta liburua Consoni argitaletxeak argitaratu du, euskarazko liburua argitaratu zuen argitaletxe berak. Mendizabalek hainbat aurkezpen egin behar ditu Euskal Herrian eta Espainian.
Urtebete pasa da dagoeneko Mendizabalek Katona aurkeztu zuenetik. «Euskarazkoa duela urtebete argitaratu nuen eta bere bidea egin du. Pixka bat saldu da eta bigarren edizioa argitaratu da. Denbora honetan irakurle talde batzuekin elkartu naiz. Euskal irakurlea ez dago horrelako testuetara ohituta. Oso testu magikoa, sinbolikoa, surrealista… da. Bi eratako hartzaileak aurkitu ditut: batzuk txundituta gelditu dira eta besteek ezin izan dute testuan sartu. Azken horiek euskara maila jasoa dela diote. Nire ustez, erratuta daude. Ez daude testu mota horretara ohituta eta horregatik ez dira sartzen. Zilegi da, noski. Aurreko batean, Donostiako irakurle talde batekin elkartu nintzen eta liburuari buruzko klabe batzuk eman nizkienean, berriro irakurri behar zutela esan zidaten. Euskal literaturak errealismoa jorratu du ipuingintzan eta poesian kenduta, eta ez gaude horrelako testuak irakurtzera ohituta».
Hego Amerika
Gaztelerazko literaturak irakurle gehiago ditu eta, hori dela eta, horrelako testuek jarraitzaile gehiago dituzte. «Consonik baditu genero horretako beste liburu batzuk. Egia esan, liburu hau egin nuenean ez nuen erreferentziarik. Inspirazioz sortu zen. Kostatu egin zitzaidan argitaratzea. Consonira aurkeztu nuenean sorpresa handia hartu nuen. Horrelako testu fantastiko, magiko, surrealista, distopikoek… Hego Amerikan sekulako arrakasta dutela esan zidaten. Aurreko batean Henar Alvarezen telebista saioan Elaine Vilar Madruga idazlea atera zen: bere liburuak best sellerrak dira eta nirea baino arraroagoak dira oraindik! Oso polita izan da beste tribu bat aurkitzea».
Mendizabal Madrilera (Espainia) eta Bartzelonara (Herrialde Katalanak) joango da bere liburua aurkeztera. «Bertan, beste tribu horrekin elkartuko naiz. Bartzelonara Festival 42 izeneko jaialdira joango naiz. Oso ezaguna omen da, baina nik ez nuen ezagutzen. Genero fantastikoen jaialdi horretan nire baino liburu bitxiagoak aurkituko ditut. Azkenaldian horrelako gauzak irakurtzen ari naiz, nire tribua ezagutzeko eta bertan integratzeko», dio txantxetan.
Euskal indigena
Gaztelerazko irakurleen erantzuna ikusteko irrikatan dago. «Hasiberri moduan noa. Badakit kontzeptuak gazteleraz azaltzea kosta egingo zaidala. Baina sekulako jaialdia dago genero horien inguruan eta joan beharra dut. Hego Amerikan mota honetako testuak oso testu sozialak egiteko erabiltzen dituzte. Feminizidioei, pobreziari… buruz idazten dute. Hego Amerikako errealitate gordinari buruz idazten dute genero horren barruan. Kronika sozial errealista egin beharrean, genero hau erabiltzen dute. Oso jende gaztea ari da, gainera. Emakumezkoak, gainera. Horri komunitate eta kultura indigenak gehitzen zaizkio. Nire ustez, hor ikusi dute nire kokalekua: euskal indigena bat naiz. Izan ere, nire liburuan euskal mitologiak toki handia du. Euskaran oso errotuta dagoen liburua da eta, nire ustez, horrek piztu du jaialdiko antolatzaileen arreta. Gu baino indigenagorik ez dago… Gurea aldarrikatzera joango naiz. Bartzelonara bi kubatar eta mexikar batekin joan behar naiz. Beraiek hango kulturaren arrasto asko dituzte oraindik, baina gazteleraz idazten dute. Guk euskaraz idazten dugu!
Hizkuntzak ere ezberdintzen
gaitu».
Itzultzailea
Bartzelonara gaztelerara egindako itzulpenaren eskutik joango da. Mendizabalek itzultzaileak egindako lana goraipatu nahi du. «Itzulpena odisea izan da. Testua euskaran oso errotua dago: mitologia, aditz formak, metaforak, sinboloak… Oso zaila da euskaratik gazteleraren lurraldera eramatea. Kantuak eta hitz batzuk ez dira itzuli. 100 nota daude eta gauza batzuk notarik gabe gelditu dira. Maria Ramosek sekulako lana egin du. Oso neska gaztea da. Euskalduna da, Irungoa, baina Galizian bizi da. Mundu horretara salto egiten jakingo zuen bulkada izan nuen eta hala gertatu da. Lehen elkarrizketan zer egin behar zuen argi zuela esan zidan».
