Adinkide Fundazioak AuzoOn! ekimena abiarazi du Urretxuko Aparicio eta San Martin auzoetan. Helburua gaurko eta biharko adinekoen aukeratu gabeko bakardadea aurreikustea da, auzoetan jada existitzen diren loturak eta harremanak indartuz.
AuzoOn! proiektua Adinberri-Hariak laguntza deialdiaren onuradunetako bat da. Hariak aukeratu gabeko bakardadeak prebenitzeko eta lantzeko estrategia da. Gipuzkoako Foru Aldundiaren Adinberri Fundazioak bultzatu du. Pertsonengan zentratutako erantzun prebentiboak eta komunitarioak sustatzen ditu, erakundeen, gizarte erakundeen, komunitate eragileen eta herritarren arteko lankidetzaren bidez.
AuzoOn! berrikuntza sozial arloko ekimena da. Adinekoen aukeratu gabeko bakardadea aurreikusi nahi du, begirada positibo eta ez asistentzial batetik: zerbitzu bat eskaini beharrean, bizilagunen arteko eguneroko loturak eta harremanak indartzea proposatzen du. Baita gertuko dendak komunitate harremanetarako eragile gisa aktibatzea ere.
Urretxun 65 urtetik gorako 1.600 lagun inguru bizi dira. Udalerriko lau lagunetik bat 65 urtetik gorakoa da, gutxi gorabehera. Pertsona horietatik asko bakarrik bizi dira eta errealitate horrek auzoetan babes eta pertenentzia sareak bultzatu beharra dakar.
Garazi Etxaniz, Adinkide Fundazioaren Garapen Sozialeko Urretxuko arduradunak, AuzoOn! oso ideia xume batetik sortu dela dio. «Auzokideen arteko harremanak eta auzo bateko kide sentitzea nahi gabeko bakardadea prebenitzeko tresna onenetakoak dira. Ekintza xumeen bidez, jendea elkartzeko, harremanetan jartzeko eta entzuten eta kontuan hartzen dituen komunitate baten parte sentitzeko aukerak sortzen ari gara. Adineko pertsona batek taldearen parte dela sentitzen duenean, norbaitek agurtzen eta ezagutzen duela eta norbaiti axola zaiola sentitzen duenean, komunitate ongizatea eraikitzen ari gara».
Hiru ekintza
AuzoOn! edonork parte hartu ahal izan dezan pentsatutako hiru ekintza xumeren bidez garatuko da. Hasteko, auzokideen topaketak egingo dira. Festa giroko topaketa horiek auzokideek eurek antolatuko dituzte, kanpainaren antolatzaileen laguntzarekin. Lehenengoa Aparicio auzoan egingo da, bihar (ostirala). San Martin auzokoa, berriz, azaroaren 11ren inguruan egitea aurreikusten da: auzoko jaietan.
Horretaz gain, elkarri laguntzeko pegatinak egingo dituzte. Atari bakoitzak postontzirako pegatina sorta bat jasoko du, mesede txikiak eskaintzeko edo eskatzeko: landareak ureztatzeko, posta jasotzeko, erosketetan laguntzeko edo, besterik gabe, konpainia egiteko. Atarietan jarritako kartel informatibo batek ekimenari lagunduko dio.
Bukatzeko, Atera Aulkia Kalera ekimena egingo dute. Kanpainak ohitura zaharra berreskuratzera gonbidatzen ditu bizilagunak: aulkia atarira edo kalera atera eta pasatzen denarekin berriketan aritzea. Urriaren 27an auzokideekin bilera egingo da ekintza horren inguruan.
Izan ere, AuzoOn! ekimena ez zaie adinekoei bakarrik zuzentzen. Auzokide guztientzako da: bakarrik bizi denari eta lagunarte onean bizi denari, auzoan bizitza osoa daramanari eta heldu berria denari… «Auzoa, harremanak, hitzak, agurrak, keinuak, adeitasuna, elkarrekiko laguntza, konfiantza, enpatia eta mapetan edo planoetan ageri ez den baina egunero kaleetan bizi den guztia elkartzen dugunean sortzen dena da», diote sustatzaileek.
Ekimenak gero eta garrantzi handiagoa duen gizarte erronka bati erantzuten dio. Izan ere, aukeratu gabeko bakardadeak eragin handia du pertsonen osasunean, ongizatean eta bizi kalitatean eta gizarterentzat kostu garrantzitsuak sortzen ditu.
Zentzu horretan, Adinberrik Matia institutuarekin batera 2018an garatutako Bakardadeak ikerketak Gipuzkoako 55 urtetik gorako pertsonen %29,5a bakarrik sentitzen zela baina %5,5ek soilik aitortzen zutela ondorioztatu zuen. Horrek agerian uzten du fenomeno horren inguruan dagoen estigma handia.
Kostu ekonomikoa
Era berean, ONCE fundazioak sustatutako azterlanaren arabera, aukeratu gabeko bakardadeak urtean 14.141 milioi euroko kostua du Estatu espainiarrean. BPGaren %1,17. Aukeratu gabeko bakardadeak osasun zerbitzuen erabilera handiagoa, sendagaien kontsumo handiagoa eta lan produktibitatearen galera dakartza. Horrek agerian uzten du aukeratu gabeko bakardadea ez dela gizarte arazoa soilik. Osasun publikoarentzako eta ongizate sistemaren jasangarritasunerako erronka garrantzitsua ere bada.
